TAALCOACH MIRJAM WESTBROEK OVER TAALBEWUST ONDERWIJS:
‘Alles is taal: hoe je communiceert op de bouwplaats, vergadert en dingen opschrijft’
Studenten die de Nederlandse taal goed beheersen, zijn succesvoller in hun studie en vergroten hun kans op werk. Door taalonderwijs te volgen, begrijpen studenten opdrachten en studieboeken beter en leren ze effectiever communiceren, zowel mondeling als schriftelijk. Helaas zijn er steeds meer taalzwakke studenten. Mede daarom heeft het Nova College nieuw taalbeleid geformuleerd. Het gaat om taalbewust beroepsonderwijs, waarbij niet alleen tijdens de lessen Nederlands, maar in de gehele opleiding aandacht is voor taal. Ook tijdens de stage of beroepspraktijkvorming.
Docent en taalcoach Mirjam Westbroek van de Nova Campus IJmond heeft enkele jaren geleden de rol van taalcoach op zich genomen omdat ze taalbewust beroepsonderwijs ontzettend belangrijk vindt. ‘Door taal en vakonderwijs te verbinden, maak je de lessen betekenisvoller voor studenten. Als studenten zien dat ze dingen leren die ze direct in hun vakcontext kunnen gebruiken, groeien ze als vakman of vakvrouw. Alles is taal: hoe je communiceert op de bouwplaats, vergadert en dingen opschrijft. Dat besef maakt het onderwijs beter.’
Je hebt onlangs een groep tweedejaars studenten Bouwkunde een opdracht over 'vaktaal' meegegeven naar hun stage. Hoe zag dat eruit? ‘De opdracht was eigenlijk heel simpel, maar doeltreffend. Het doel was dat ze zich bewust werden van wat ze de afgelopen twee jaar al hadden geleerd. Ik vroeg ze om termen te verzamelen die op school werden gebruikt en te kijken hoe die in de praktijk, op hun stageadres, terugkwamen. Waren er verschillen in gebruik? Daarnaast moesten ze tijdens hun stage vijf termen opschrijven die ze nog nooit hadden gehoord en onderzoeken wat die betekenen, waarom ze belangrijk zijn en hoe je ze gebruikt. Dat leverde erg leuke verslagen op.’
Wat merkte je aan de studenten toen ze hiermee aan de slag gingen? ‘Ik zag aan hun inzet dat ze het leuk en nuttig vonden. Dat zorgde voor groei in bewustzijn. Het is essentieel dat ze leren nadenken over hoe ze over hun vak communiceren met mensen die er geen verstand van hebben. Ze hebben het over detailtekeningen, meetwaarden of BIM (Building Information Modeling). Ik weet als taalcoach soms ook niet wat dat allemaal precies betekent. Juist dan moeten ze leren wie hun publiek is en hun taalgebruik daarop afstemmen. De dingen soms verwoorden in begrijpelijke, alledaagse taal.’
Zo’n opdracht klinkt als extra werk voor studenten. Hoe krijg je ze daarvoor gemotiveerd? ‘Ik heb het nauw afgestemd met de collega’s die de stages begeleiden. We vonden het allemaal belangrijk dat de studenten dit gingen doen. De opdrachten stonden netjes in hun online werkomgeving en we hebben ze flink aangespoord om het ook echt te maken. Tot onze verrassing hebben bijna alle studenten het ingeleverd.’
Hoe zorg je voor nog meer koppeling tussen school en praktijk? ‘We doen nu op school bijvoorbeeld simulaties van bouwvergaderingen. Dat is ontzettend leerzaam, want daar komen juridische zaken bij kijken: wat spreek je af en hoe leg je dat vast in notulen? In de lessen Nederlands leren ze nu ook argumenteren aan de hand van praktijkvoorbeelden. Moeten we dit gebouw slopen of verbouwen? Dat is best moeilijk, want ze moeten leren hun mening concreet te maken en verder te gaan dan alleen 'het is nodig’ of 'het is mooier'. Ook bereiden we de eindpresentaties van hun projecten, zoals de praktijksimulatie van een tuinhuisje of waterwoning, nu voor in de Nederlandse les.’
Heeft deze geïntegreerde vorm van taalonderwijs volgens jou de toekomst? ‘Zeker. Het nieuwe taalbeleid van het Nova College loopt vooruit op de eisen van het ministerie. De overheid streeft ernaar dat Nederlands in de toekomst getoetst gaat worden binnen de context van het beroep. Wij zijn onze studenten daar nu al volop op aan het voorbereiden.’